راهنمای کاشت نهال

1)آماده سازی ریشه درخت برای کاشت :
قبل از کاشت نهال های ریشه عریان ریشه ها را به دقت بررسی نمایید و ریشه های به هم فشرده را باانگشت یا هر وسیله غیر تیز دیگر از هم باز کنید. ریشه ها را در آب به مدت 3 الی 6 ساعت غوطه ور نمایید، در طول مراحل کاشت ریشه ها نباید به هیچ عنوان خشک شوند. بهترین زمان برای کاشت نهال روزهای ابری و بدون باد است
 


2)ایجاد گوده ( چاله کاشت درخت ) :
هر چه بافت خاک سنگین تر و فشرده تر باشد می بایست گوده حفر شده بزرگتر باشد. معمولا گوده هایی با قطر 100 سانتیمتر و به عمق 120 سانتیمتر توصیه می شود . در خاک هایی که نخاله های ساختمانی ، سنگ و قلوه سنگ می باشد، تمامی این موارد می بایست حذف و با خاک زراعی مناسب جایگزین شود. در حفر گود ابتدا باید خاک سطحی را تا عمق 15 سانتیمتر با بیل برمی داریم و سمت راست چاله می ریزیم ، سپس تا عمق 60 سانتی متری ( 45 سانتیمتر دیگر ) خاک آن را در سمت چپ چاله می ریزیم . در زمان حفر گوده حذف هر گونه ریشه و علف هرز از اطراف و داخل گودال ضروری است .
 


3) کاشت نهال :
ابتدا خاک سطحی را که در گوده حفر شده ریخته ایم به صورت مخروطی به ارتفاع حدود 40- 20 سانتیمتر می ریزیم سپس نهال را در بالاترین نقطه روی آن قرار داده و ریشه را با دست در اطراف به صورت یکنواخت روی مخروط خاک توزیع می کنیم . نهال را با دست دیگر نگه داشته و خاک عمقی را برداشته و بر روی ریشه ها به آرامی می ریزیم تا چاله پر شود و آبخوری به عمق 20 سانتیمتر ایجاد می کنیم : ایجاد و ترمیم این آبخور در سال های اولیه کاشت نهال برای تثبیت درخت در باغچه بسیار مهم می باشد. نکته مهم : طوقه گیاه ( محل بین ریشه و ساقه ) باید دقیقاً در سطح خاک قرار بگیرد. کاشت عمیق باعث نرسیدن اکسیژن کافی به ریشه ها ودر نتیجه عدم رشد درخت و افزایش رطوبت در محل طوقه و بالای آن شده و شرایط را جهت بیماری های قارچی فراهم می آورد . طوقه درخت نباید بیشتر از 5 سانتیمتر زیر خاک مدفون باشد.



4)آبیاری:

آبیاری اول را تا جای امکان به آرامی انجام دهید تا تمام خلل خاک پر از آب شود . در آبیاری اولیه حدوداً 70لیتر آب پای نهال می ریزیم . آبیاری درختان نباید در ساعات گرم روز و تابش شدیدآفتاب انجام گردد، بهترین زمان آبیاری ساعات اولیه صبح و بعد از غروب آفتاب می باشد.

1) برای تأمین آب درختان داخل و مقابل منازل برنامه مدونی داشته باشید این آبیاری می بایست از نیمه فروردین آغاز و تا اواخر آبانماه با فاصله هر 7-10 روز متناسب با سن درخت و گرمای هوا که هر چقدر سن درخت کمتر و گرمای هوا بیشتر فواصل آبیاری نزدیکتر می شود .
2) به هنگام طراحی ساختمان و تعبیه درب پارکینگ درختان معبر را مدنظر قرار دهید و ورودی پارکینگ را در محل کم درخت و یا فاقد درخت انتخاب کنید .
3) در هنگام اجرای کنسول ، نمای ساختمان و نصب داربست تنه و تاج درختان هرس شده و صدمات شدیدی را متحمل می شوند لذا هرس درختان بایستی با مجوز شهرداری و زیر نظر کارشناسان فضای سبز انجام پذیرد .
4) پوشاندن کامل طوقه درخت به وسیله کفپوش معابر باعث خفگی ریشه و عدم امکان آبیاری درخت میگردد .
5) به منظور جلوگیری از صدمات وارده به تنه درختان در حین انجام عملیات ساختمانی ، لازم است درختان از محل طوقه تا ارتفاع 6 متری با محافظ(نمد چند لایه یا قطعات تخته ( الوار ) و گونی و طناب پوشیده شوند .
6) در صورتیکه به علت هر گونه سهل انگاری و عدم توجه مالکین در حین عملیات ساختمانی درختی خشک یا صدمه ببیند ، با متخلفین برخورد و نسبت به اخذ خسارت اقدام خواهد شد .
7) در صورت نیاز به قطع درختان آفت زده، بیمار، مورد مسیر و یا هر گونه جابجایی درختان اخذ مجوز از شهرداری الزامی است


آشنایی با نهال ها
سرو
از درختان همیشه سبز می‌باشد. این درخت زیبا از نظر ارتفاع، اندازه، نوع برگ، تاج و … متنوع می‌باشد. از طریق بذر تکثیر می‌شود. در بیشتر مناطق جهان کشت می‌شود.
درخت سرو از درختان زیبا و زینتی است، که با توجه به گونه‌ های مختلف، ارتفاع آن متفاوت می‌باشد. چوب آن مانند سایر درختان سوزنی برگ معطر و صمغی است و در رطوبت در مقابل پوسیدگی مقاومت می کند. رنگ آن سفید شکری و وزن آن سبک و در مقابل حمله بید و آفت های دیگر مقاوم است. تکثیر آن از طریق کشت بذر آن صورت می گیرد همچون سایر سوزنی برگ ها این درخت در مناطق شمال ایران در رودبار، دیلمان، منجیل، پل زغال، زرین گل، علی آباد کتول، رامیان و ارسباران می روید.
نیازها:
دما:به سرما مقاوم است و مشکلی ایجاد نمیکند(به غیر از سرو دارتالاب یا تاکزودیوم که خزان کننده هست)
نور: این گیاه به آفتاب کامل نیازدارد و سایه را تحمل نمیکندولی در صورت کاشت در گلدان باید در سایه آفتاب قرار گیرد
آبیاری:بخاطر ساختارفلس مانند برگها و ریشه های عمیق آن به خشکی مقاوم میباشدو در صورتی که باران خاک را به خوبی خیس نکرده باشد باید آبیاری شود البته نه زیاد چون باعث پوسیدگی ریشه میشود.یکی دوسال اول کاشت نهال آبیاری منظم برای استقرار بهترگیاه توصیه میشود!!!
رطوبت:رطوبت محیط برای ان کافی است
خاک:در هر نوع خاکی با واکنش اسیدی یا قلیایی  به شرط زهکشی خوب رشد میکند
گلدهی: این گیاه یکپایه میباشد یعنی گلهای نروماده جدا از هم ولی روی همان گیاه میباشندو گلدهی در ماهای دی ماه تا بهمن ماه میباشد
تکثیر: با قلمه یا خوابانیدن تکثیرمیشود و گاهی هم به عنوان پایه برای پیوند سخت ریشه زاها استفاده میشود
آفات و بیماریها: این گیاه به کنه بسیار حساس است و در خاک های با زهکشی ضعیف دچار پوسیدگی ریشه میشود همچنین بیماری شانکر از بیماریهای خطرناک این درخت است
تغذیه: در صورت کاشته شدن در گلدان با کودهای کامل آنرا تغذیه کنید و در باغچه نیازی به این کار نیست
زیتون تلخ
جنبه های زیبایی :حالت رشد، گل ها،میوه
کاربرد : سایبان، پوشش سریع
درختی است با تاج چتر، برگ های درشت پرمانند و متراکم آن به صورت آویخته بر شاخه ها قرار دارد. خوشه های گل بنفش و معطر آن در بهار شکوفا شده که بعد با میوه های زرد جایگزین می شود. این میوه ها را می توان پس از خشک شدن به رشته کشیده یا به عنوان دانه های تسبیح به کار گرفت. این گیاه به خصوص در نواحی گرم مفید است. تاج چتری آن با رشد سریع و ایجاد سایه عمیق و سنگین،اقلیم خرد مطبوع ایجاد می کند. زیتون تلخ نسبت به خاک های ضعیف، تیره و شرایط صحرائی سازگار است و برودت زمستانی زیر صفر را تحمل می کند.
خصوصیات گیاهی:
ارتفاع: ۷ تا ۱۲ متر قطر تاج پوششی: ۹ تا ۱۸ متر
درختی است متراکم با شاخه های گسترده و تاجی چتری، پوست تنه قهوه ای تیره و زبر و شیاردار.
برگ: سبز براق و درخشان و متناوب، مرکب دو بار شانه ای به طول ۳۰ تا ۹۰ سانتیمتر است که ازبرگچه هائی به طول ۳ تا ۶ سانتیمتر و عرض ۲ تا ۳ سانتیمتر دارای دندانه های تیز تشکیل شده اند. آنها به صورت متراکم و آویخته بر شاخه ها قرار می گیرند.
گل: در فروردین و اردیبهشت گل های معطر و بنفش به قطر ۲ سانتیمتر به صورت خوشه ای به طول ۱۰ تا ۲۰ سانتیمتر در انتهای شاخه های باریک کوچک شکوفا می شوند.
میوه: در پائیز میوه های صاف و درخشان به قطر ۱٫۵ تا ۲ سانتیمتر نمایان می شود. به عنوان غذای دام و طیور و گاهی برای ساخت مواد محرک به کار می رود. در حالت خشک شده به رشته کشیده شده یا به عنوان دانه های تسبیح از آن استفاده می شود.
سیستم ریشه: عمیق تا متوسط سرعت
رشد: بسیار سریع
نگه داری:
هرس: در صورت نیاز در پائیز هرس خشکه برداری یا هرس فرم شود.
آبیاری : توجه خاصی لازم ندارد. زهکش خوب ضروری است.
تغذیه : تنها در صورتی که درخت دچار سوء تغذیه باشد، در بهار کود ازته داده شود.
آفات و بیماری ها: نسبتاً عاری از هر دو است.
عیوب: شاخه ها شکننده اند. عمر درخت کوتاه است . بذر پاشی زیاد و زایدات زیاد دارد
نارنج
درخت کوچکی است که در مناطق نسبتاً مرطوب و گرم می روید.
درخت نارنج، مادر مرکبات است و پایه بسیار خوبی جهت پیوند شاخه های نارنگی و یا پرتقال است. درخت نارنج در سرمای ۱۰ الی۱۵ درجه زیر صفر نمی تواند دوام بیاورد، البته تحمل آن از سایر ارقام مرکبات مانند پرتقال بیشتر است. برگ  های آن سبز شفاف، بیضی شکل، نوک تیز و زیبا است.
درخت نارنج در مناطق شمالی و جنوبی ایران به عمل می آید. تکثیر نارنج از طریق کشت بذر انجام می گیرد. بذر آن را از بهترین نارنج های درشت و مرغوب و رسیده انتخاب و در بهار در خزانه می کارند. محل کاشت باید رو به آفتاب باشد، پس از دو سه هفته دانه ها جوانه می زند و گیاه شروع به رشد می نماید. در مناطقی که تابستان خشک دارند، باید گیاه مرتباً در دفعات متعددی آبیاری شود ولی هر بار با آب کمتری.  در آغاز سال دوم نهال های حاصل را به محل دیگری منتقل و با فواصل ۵۰ سانتی متر از هر طرف می کارند و نهال ۴-۳ ساله را از نوعی که مورد نظر است پیوند می زنند.  نهال های پیوندی آماده شده را در باغ مورد نظر که خاک آن قبلاًً شخم خورده و کود داده شده است به فواصل ۸-۷ متر از هر طرف می کارند. اگر در خالی که زیاد قدرت نداشته باشد کاشته شود، فاصله درختان را باید کمتر گرفت (۵-۴ متر از هر طرف). بعضی از باغ ها به وسیله قلمه نیز تکثیر می نمایند.
ویژگی های درخت نارنج
 درخت نارنج از جمله درختانی است که همیشه سبز و بدون خزان است. رشد درخت نارنج به ارتفاع ۹ متر هم می رسد. برگ های درخت نارنج به رنگ سبز تیره چرمی و بیضی شکل و دارای عطری بسیار خوشایند است .به شکوفه های آن بهار نارنج می گویند که نسبت به درخت پرتقال دارای گل های درشت و همچنین عطر بیشتر است. میوه آن زمانی که نارس است دارای پوستی سبز و تیره است. با رسیدن میوه های درخت نارنج رنگ آنان به نارنجی تغیر می کند، قطر هر میوه نارنج به اندازه ۸ سانتی متر است. پوست میوه نارنج صاف نیست و دارای طعم بسیار تلخی می باشد.  گوشتی که داخل میوه است طعم بسیار ترشی دارد که کمی رو به تلخی می زند.
کاشت و تکثیر درخت نارنج در شمال و جنوب کشورمان به راحتی به عمل می آید. درخت نارنج قادر به تحمل دمای ۱۰ الی ۱۵ درجه زیر صفر نیست. اگر میوه دیگری با درخت نارنج پیوند زده شود قدرت مقاومت آن ها نسبت به سرما و گرما بیشتر می شود. شاخه های درخت نارنج دارای خار است. ریشه درخت نارنج قدرت سازگاری خوبی با هر نوع خاکی را دارند. درخت نارنج از نوع درختانی است که با بالا رفتن سن تشکیل تاج می دهد. درخت نارنج سالی ۱ مرتبه شکوفه می دهد که این شکوفه ها به رنگ سفید هستند. مدت زمان گل دهی درخت نارنج ۳۰ الی ۴۰ روز است. از مهم ترین ویژگی های درخت نارنج مقاوم بودن آن نسبت با آفت مرکبات به نام گموز است.
شرایط محیطی درخت نارنج:
مقاومت درخت نارنج نسبت به کمی آب و شوری خاک کم است. میوه آن در هوای کمتر از +4 درجه سانتریگراد آسیب میبیند. دمای مناسب برای رشد مرکبات بین 12 تا 37 درجه سانتیگراد است. به این علت که از بقیه مرکبات بیشتر رشد میکند مقاومتش به سرما نیز بیشتر از همه آن هاست. تارنج در خاک های لومی رشد مناسبی دارد ، بهترین رشد را همچنین در خاک هایی با زهکشی مناسب دار.د زیر سایه خوب رشد نمیکند و خاک مرطوب را به غیر مرطوب ترجیح میدهد.
آبیاری مناسب درخت نارنج:
نیاز آبی درخت نارنج متوسط است، از آنجایی که رطوبت خاک را دوست دارد سعی کنید خاک گیاهتان زیاد خشکی نکشد زیرا نرسیدن آب کافی منجر به عدم گل دهی درخت نارنج می شود و از طرفی هم سعی کنید تا جای ممکن از آبیاری زیاد آن پرهیز کنید.
نور مناسب درخت نارنج :
این گیاهان به مکانی با نور مستقیم آفتاب نیاز دارند و در صورت وجود سایه علاوه بر عدم رشد و میوه دهی نامناسب ، احتمال شیوه بیماری ها بخصوص بیماری های قارچی بیشتر می شود.
دمای مورد نیاز درخت نارنج :
با توجه به حساس بودن مرکبات نسبت به سرما درخت نارنج قادر است سرمای زیادی را تحمل کند. اما بهترین دما برای رشد و تکثیر درخت نارنج دمایی بین ۱۲ تا ۳۷ درجه سانتی گراد است.
خاک درخت نارنج :
خاک می بایست زهکش مناسب داشته باشد و آب را در خود نگه ندارد. هنگام آماده سازی خاک زمین کاشت مرکبات می توان از مخلوط کردن خاک برگ با خاک معمولی به نسبت مساوی استفاده کرد .بهتر است از کود پوسیده دامی استفاده نشود زیرا درختان مرکبات چندان کودهای حیوانی را دوست ندارند. برخی از پرورش دهندگان در زمان آماده سازی خاک محل کاشت علاوه بر خاک برگ از مقداری زغال نیز استفاده می کنند و اعتقاد دارند این کار به سلامت بهتر ریشه ای این گیاه کمک می کند.
کوددهی درخت نارنج :
درختان مرکبات همانند سایر درختان به مقادیر مناسبی از نیتروژن پتاسیم فسفر و همچنین عناصری همانند منگنز، بر ،مس و منیزیم نیاز دارند تا بهترین رشد رویشی و میوه دهی را داشته باشند بنابراین و به خصوص در مورد درختان بالغ بهتر است از کودهای کامل استفاده شود که عناصر ریز مغذی همانند منگنز، بر، مس و … را داشته باشند. درختان مرکبات با بیشتر شدن سن و بزرگتر شدن نیاز به کودهای بیشتری دارند. همچنین کودهای مختلف نیتروژنه ای وجود دارد که از نظر میزان و درصد نیتروژن با هم متفاوت هستند. بنابراین مقدار و میزان مصرف این کودها حتما باید بر اساس میزان نیتروژن موجود در نوع کود باشد. از جمله متداولترین کودهای ازته می توان به سولفات آمونیم با ۲۱درصد نیتروژن و یا از نیترات آمونیم با ۳۳درصد نیتروژن و یا اوره با ۴۶ درصد نیتروژن اشاره کرد. از طرفی سایر فرمولهای کودهای شیمیایی نیز وجود دارند که آنها نیز درصدهای مختلفی از نیتروژن را دارند. به طور کل در مورد درختان مرکبات بهتر است که نوعی کود شیمیایی را انتخاب کرد که میزان فسفر و پتاسیم برابر با هم باشد اما کمتر از نیتروژن و نصف مقدار نیتروژن باشند. مثلا همانند فرمول ۵-۵-۱۰ و یا ۱۲-۱۲-۲۵ و فرمولهایی از این قبیل . در خصوص مقدار کوددهی باید عنوان کرد که درختان مرکبات از جمله نارنج، درختان از زمانی که کاشته می شوند تا ۵ سالگی جوان محسوب می شوند و بعد از آن واژه درخت بالغ برای آنان استفاده می شود. درختان جوان برنامه های کوددهی سبک تری نسبت به درختان بالغ دارند و همچنین برنامه های مختلف و متفاوتی نیز برای کوددهی درختان مرکبات در نقاط مختلف اجرا می شود.
هرس درخت نارنج :
زمان مناسب هرس این درختان اواسط زمستان تا اوایل بهار است . هرس درختان نارنج به طور کل به شکلی سبک انجام می شود. درختان جوان که به طور کل نیازی به هرس ندارند مگر قطع و جدا کردن ساقه های بسیار ضعیف و یا ساقه هایی که به هر دلیل آسیب دیده اند. در مورد درختان بالغ نیز شاخسار آسیب دیده را باید جدا کرد . اگر درخت شما در مرکز تاج خود میوه ای تولید نمی کند تراکم شاخسار را در مرکز کاهش دهید به نحوی که نور بیشتری به مرکز برسد تا تولید میوه تحریک شود. البته لازم به ذکر است که این عمل معمولا زمانی انجام می شود که مرکز درخت واقعا انبوه شده باشد در غیر انصورت لزومی برای انجام این کار در درختان نارنج و یا سایر مرکبات نیست.
فواید استفاده از نارنج
استفاده از نارنج از زمان های بسیار دور رواج بسیاری داشته و در جهت مشکلات گوارشی زیادی از نارنج استفاده می کردند، از جمله فواید میوه نارنج کاهش سردرد/کاهش تپش قلب/ کاهش ترس و دلهره/ سرشار از ویتامین C / کمک به هضم غذا /از بین برنده نفخ/ آرامش دستگاه گوارش و… اشاره کرد.
آفت و بیماری درخت نارنج :
از آفات شایع این گیاه می توان به شپشک و کنه تار عنکبوتی اشاره کرد که مشکلاتی همچون ضعیف شدن گیاه ، عدم گلدهی و یا زیرش غنچه های گل ، عدم شکل گیری میوه ، ریزش زودهنگام میوه های نارس، زردی برگها بخصوص برگهای جوان و ریزش برگها را ایجاد می کنند.بیماری های این گیاه را می توان به طور کل در سه دسته ویروسی، باکتریایی و قارچی قرار داد. از مهمترین بیماریهای ویروسی این گیاه می توان به بیماری تریستیزا Tristeza اشاره کرد که موجب پریدگی رنگ برگها ، رشد ضعیف گیاه و ریزش برگهای گیاه می شود. گیاهان جوان سریعتر گل می دهند و گیاهانی که به شدت آلوده شده اند کوتاه قامت باقی می مانند برگها و ساقه های بسیار رنگ پریده دارند. از بیماریهای قارچی می توان به این موارد اشاره کرد: ملانوز Melanose اکثرا میوه ها را مورد حمله قرار میدهد و بر روی میوه ها لکه هایی قهوه ای رنگ برآمده با حاشیه ای زرد رنگ بوجود می آید و به تدریج بافت این نواحی چوب پنبه ای می شوند. هر مقدار که میوه کوچکتر باشد و به این بیماری دچار شود ، نواحی چوب پنبه ای بزرگتری روی پوست میوه شکل میگیرند .
بیماری آلترناریا Alternaria موجب شکل گرفتن نواحی قهوه ای- سیاه روی برگها و یا میوه ها می شود. آنتراکنوز Anthracnose نیز موجب شکل گیری لکه هایی با مرکز قهوه ای –قرمز و حاشیه زرد رنگ و یا لکه هایی با مرکز کرم-زرد و حاشیه ای قهوه ای –سیاه بر روی برگ و میوه می شود. در این بیماریها برگهای جوان و نابالغ گیاه میریزند. لکه سیاه سیب بیماری دیگر قارچی است که اثر بدی را بر روی پوست میوه ها دارد به نحوی که پوست میوه پر از لکه هایی قهوه ای تیره می شود که گاهی مرکز این لکه ها زرد-کرم رنگ است. گوموز فیتوفترا بیماری قارچی است که موجب خروج شیره از شکافهای موجود بر روی پوسته می شود پوسته های درخت شکاف می خورند و به زمین می ریزند برگها به تدریج زرد رنگ میشوند و احتمال پژمردگی و مرگ تمامی درخت وجود دارد. پوسیدگی قهوه ای (فیتوفترا) بیماری دیگری است که موجب بروز زخم هایی بر روی میوه می شود به نوحی که نواحی کرم- قهوه ای تریه بر روی مویه شکل می گیرند همچنی گلها و شاخه ها نیز می توانند قهو های رنگ شوند .
شرایط آب و هوایی سرد و مرطوب احتمال شیوع این بیماری را افزایش می دهد. پوسیدگی ریشه آرمیلاریا Armillaria root rot موجب پژمردگی ناگهانی و مرگ درخت می شوند. پوسیدگی سیاه ریشه Black root rot بیماری قارچی دیگری است که لکه هایی قهوه ای- سیاه رنگ بر روی ریشه ها شکل میگیرد و به تدریج تمامی ریشه سیاه رنگ می شود. امکان زرد شدن برگها و همچنین ریزش آنها در طی این بیماری وجود دارد. از بیماری های باکتریایی می توان به این موارد اشاره کرد لکه برگی باکتریایی که لکه هایی با مرزک تیره رنگ و حاشیه ای زرد رنگ بخصوص روی برگها ایجاد می کند .قانقاریا بیماری دیگر درختان نارنج است که باکتریایی می باشد .
در طی آن زخمهایی برآمده بر روی برگها بخصوص در حاشیه و نوک برگها شکل میگیرد و این زخمها ممکن است روی سرشاخه ها و میوه ها نیز مشاهده شوند .کنه نباتی و پروانه از رایج ترین آفات مرکبات درخت نارنج است که می توان با استفاده از محلول های مخصوص درختتان را در برابر این آفات ایمن کنید.
 

روابط عمومی سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری شهرداری شیراز
 


منبع : سازمان سیما، منظر و فضاهای سبز شهری
۳۲۴۷۴
مطالب مرتبط با این موضوع :
نظری ارسال نشده است