HSE

 
تعریف کلی: بهداشت، ایمنی و محیط‌زیست (HSE)را اصطلاحاً HSE گفته می‌شود که حروف آن مخفف کلمات زیر هست:
  H: Health بهداشت‌کار
  S: Safety ایمنی کار
  E: Environment محیط‌زیست


مقدمه:
بهداشت و ایمنی از سال 1885 میلادی باهم مطرح شده اند و هر جا که ایمنی مطرح شده است سخن از بهداشت و محیط نیز به میان آمده است. مباحث ایمنی بعد از انقلاب صنعتی به دلایل افزایش آمار مرگ‌ومیر کارگران مطرح گردید. مسائل محیط‌زیست نیز بعد از انقلاب صنعتی به وجود آمد و به شکل حادی مطرح گردید. همچنین به دلیل شرایط و سنگینی کار در معادن زغال‌سنگ و افزایش بیماری‌های ناشی از کار در میان کارگران، بحث بهداشت نیز مطرح گردید و در گام بعدی ارتباط بین بیماری و وقوع حادثه کشف گردید. به‌عبارت‌دیگر، وقتی کارگری بیمار شود حادثه می‌آفریند یا اینکه دچار حادثه می‌شود . با افزایش بیماری‌ها نیز حوادث افزایش می‌یابد و این‌ها به‌گونه‌ای به یکدیگر متصل هستند. به جهت اهمیت این موضوع می‌بینیم که در قانون کار آمریکا که در سال 1970 تصویب‌شده است بخشی تحت عنوان ((رایت تونو)) گنجانده‌شده است که بر حق کارکنان و کارگران نسبت به شناخت خطرات و مشکلات محیط کارشان تصریح دارد. این مسئله یکی از حقوق کارکنان است و باید توسط کارفرمایان به آگاهی آنان برسد تا بدانند در چه محیطی کار کنند و در این صورت موضوع تعهد که از الزامات HSE است در او ایجاد می‌شود و می‌تواند به‌عنوان یک همکار و همراه به کارکنان کمک کند. که این قانون به‌عنوان ارگونومی HSE مطرح است. لذا به‌طورکلی می‌توان گفت که واژه ایمنی مترادف با امنیت هست به عبارتی امنیت هر موسسه و محیط کاری و حتی هر کشوری ، درگرو ایمنی و رعایت مسائل و تکنیک‌های کاربردی و عملی مربوط به آن می‌باشد. لذا اگر بخواهیم محیط امنی در محل کار خود و حتی در کشور خود به وجود بیاوریم و نیروی انسانی در آن احساس امنیت کند و تجهیزات، ساختمان‌ها و امکانات به بهترین شکل مورداستفاده قرار بگیرند، باید محیط ما ایمن باشد . بنابراین در تعریف HSE به‌طورکلی تر می‌توان ابعاد زیر را نیز عنوان نمود:  فنی،پزشکی، فرهنگی و اجتماعی -  رفتاری و روانی.
در حقیقت HSE، موضوعات بهداشت، ایمنی و محیط‌زیست را در پروژه‌ها تحت کنترل خود درمی‌آورد؛ به‌عبارت‌دیگر در هرکدام از شاخه‌های HSE، مواردی گنجانده‌شده که هر یک به‌تنهایی شامل موارد متعددی می‌باشد که در زیر به آن‌ها اشاره می‌شود.
بهداشت (Health): در سازمان، موضوع بهداشت که شامل بهداشت عمومی (فردی) بهداشت محیط و بهداشت حرفه‌ای می‌شود حائز اهمیت است. بهداشت فردی به‌سلامت مجموعه افراد مربوط می‌شود و بهداشت محیط پیرامون سازمان را دربرمی گیرد و بهداشت حرفه‌ای نیز شامل یک سری آنالیزهای شغلی می‌شود.
ایمنی (Safety): در هر سازمان، یک سری مخاطرات ایمنی وجود دارد که در صورت عدم رفع آن مغایرت‌ها ممکن است منجر به حوادثی شود.
درزمینه ایمنی در سازمان، مسائل گسترده‌ای مطرح می‌شود که خود شامل چند دسته است. دسته اول مربوط به ایمنی در عملیات می‌باشد که خود شامل کار در ارتفاع، جوشکاری و برشکاری، ایمنی تجهیزات و ماشین‌آلات و... می‌باشد. دسته دوم مربوط به ایمنی در سازمان است که شامل ایمنی انبار، مدیریت حریق، محصورسازی، علائم هشداردهنده و ... می‌باشد. و دسته سوم شامل ایمنی اشخاص در سازمان می باشدکه شامل حذف یا کاهش مخاطرات و استفاده از تجهیزات حفاظت فردی است.
محیط‌زیست (Environment) محیط‌زیست محیطی است شامل هوا، آب، خاک، منابع طبیعی، گیاهان، جانوران، انسان‌ها و روابط متقابل بین آن‌ها که سازمان در آن فعالیت می‌نماید. محیط می‌تواند از درون یک سازمان تا سیستم محلی، منطقه‌ای و جهانی گسترش یابد. لازم به ذکر است فعالیت‌های سازمان دارای جنبه‌های محیط زیستی می‌باشد که می‌تواند با محیط‌زیست تأثیر متقابل داشته باشد.


HSE-MS  چیست ؟

HSE-MS  چیست؟ سیستم مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط‌زیست را HSE-MS گویند.
اصطلاح    HSE-MSشامل دو عبارت HSE و MS می‌باشد همان‌طور که گفته شد HSE مخفف شده‌ی کلمات:  Environment ,  safety ,health  می‌باشد.
Health   یعنی سلامت ، Safety   یعنی ایمنی و Environment یعنی محیط‌زیست .
 MS مخفف شده کلمات Management به معنای مدیریت و system به معنای سیستم/سامانه می‌باشد.


مزایای سامانه مدیریت ایمنی، بهداشت و محیط‌زیست :

•    ایجاد بستر مناسب برای بهبود بهره‌وری و تعالی سازمان
•    کاهش زیان‌های مستقیم و غیرمستقیم ناشی از حوادث
•    هدفمند نمودن فعالیت‌های مرتبط با مدیریت سامانه ایمنی، بهداشت و محیط‌زیست
•    ارزیابی مؤثر مخاطرات ایمنی، بهداشتی و محیط‌زیست
•    کاهش هزینه‌های مربوط به خسارات ایمنی، بهداشت و محیط‌زیست از قبیل خسارت ناشی از توقف کار، هزینه‌های درمان و ازکارافتادگی کارکنان و خسارات وارده به تجهیزات و دستگاه‌ها
•    شناخت کافی از عوامل بالقوه آسیب‌رسان در محیط کار
•    ایجاد ساختار مشخص برای مدیریت سامانه HSE و تعیین مسئولیت‌ها
•    هدفمند نمودن و یکپارچه کردن سامانه مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط ‌زیست.
•    ایجاد بستر مناسب برای بهبود مستمر سامانه مدیریت HSE در سازمان
•    شناخت قوانین و مقررات ایمنی و محیط کار
•    رعایت مسائل حفاظت و ایمنی محیط کار
•    ارزیابی مؤثر ریسک‌ها و کاهش آن‌ها به‌منظور کنترل حوادث
•    ایجاد انگیزه در کارکنان به ‌واسطه تلاش برای ایجاد محیط کاری ایمن
•    ایجاد زمینه مناسب برای استفاده توانت فکری بالقوه کارکنان برای تقویت سامانه مدیریت HSE
•    فراهم کردن امکانات آموزشی مناسب و فرهنگ‌سازی درزمینهی های بهداشت، ایمنی و محیط‌زیست برای کلیه کارکنان سازمانی
•    کمک به اجرایی ساختن الزامات و طرح‌های موجود درزمینهی های بهداشت، ایمنی و محیط‌زیست
 
 
قوانین کار مرتبط با HSE
 
 
 ماده‌ 85 قانون‌ کار
برای‌ صیانت‌ نیروی‌ انسانی‌ و منابع‌ مادی‌ کشور رعایت‌ دستورالعمل‌ هائی‌ که‌ از طریق‌ شورای‌ عالی‌ حفاظت‌ فنی ‌( جهت‌ تامین‌ حفاظت‌ فنی‌ ) و وزارت‌ بهداشت‌، درمان و آموزش‌ پزشکی‌ (جهت‌ جلوگیری‌ از بیماریهای‌ حرفه‌ای‌ و تامین‌ بهداشت‌ کار و کارگر و محیط کار ) تدوین‌ می‌شود، برای‌ کلیه‌ کارگاهها، کارفرمایان‌، کارگران‌ و کارآموزان‌ الزامی‌ است‌ .
تبصره‌ :
کارگاههای‌ خانوادگی‌ نیز مشمول‌ مقررات‌ این‌ فصل‌ بوده‌ ومکلف‌ به‌ رعایت‌ اصول‌ ایمنی‌ و بهداشتکار میباشد.
 
 ماده‌ 90 :
کلیه‌ اشخاص‌ حقیقی‌ یا حقوقی‌ که‌ بخواهند لوازم‌ حفاظت‌ فردی‌ و بهداشتی‌ را وارد یا تولید کنند باید مشخصات‌وسایل‌ را حسب‌ مورد همراه‌ با نمونه‌های‌ آن‌ به‌ وزارت‌ کار و امور اجتماعی‌ و وزارت‌ بهداشت‌ درمان‌ و آموزش‌پزشکی‌ ارسال‌ دارند و پس‌ از تائید به‌ ساخت‌ یا وارد کردن‌ این‌ و سایل‌ اقدام‌ نمایند .
 
 ماده‌ 91 :
کارفرمایان‌ و مسئولان‌ کلیه‌ واحد های‌ موضوع‌ ماده‌ 85 این‌ قانون‌ مکلفند بر اساس‌ مصوبات‌ شورای‌ عالی‌ حفاظت‌فنی‌ برای‌ تامین‌ حفاظت‌ و سلامت‌ و بهداشت‌ کارگران‌ در محیط کار وسایل‌ و امکانات‌ لازم‌ را تهیه‌ و در اختیار آنان‌ قرار داده‌ و چگونگی‌ کاربرد وسایل‌ فوق‌الذکر را به‌ آنان‌ بیاموزند و در خصوص‌ رعایت‌ مقررات‌ حفاظتی‌ و بهداشتی‌ نظارت‌ نمایند. افراد مذکور نیز ملزم‌ به‌ استفاده‌ و نگهداری‌ از وسائل‌ حفاظتی‌ و بهداشت‌ فردی‌ و اجرای‌دستورالعملهای‌ مربوط به‌ کارگاه‌ میباشند .
 
 ماده‌ 92 :
کلیه‌ واحدهای‌ موضوع‌ ماده‌ 85 این‌ قانون‌ که‌ شاغلین‌ در آنها به‌ اقتضای‌ نوع‌ کار در معرض‌ بروز بیماریهای‌ ناشی‌ ازکار قرار دارند . باید برای‌ همه‌ افراد مذکور پرونده‌ پزشکی‌ تشکیل‌ دهند و حداقل‌ سالی‌ یکبار توسط مراکز بهداشتی‌درمانی‌ از آنها معاینه‌ و آزمایشهای‌ لازم‌ را بعمل‌ آورند و نتیجه‌ را در پرونده‌ مربوطه‌ ضبط نمایند.
تبصره‌ 1 :
چنانچه‌ با تشخیص‌ شورای‌ پزشکی‌ نظر داده‌ شود که‌ فرد معاینه‌ شده‌ به‌ بیماری‌ ناشی‌ از کار مبتلا یا در معرض‌ابتلاء باشد ، کارفرما و مسئولین‌ مربوطه‌ مکلفند کار او را بر اساس‌ نظریه‌ شورای‌ پزشکی‌ مذکور بدون‌ کاهش‌ حق‌ السعی‌ در قسمت‌ مناسب‌ دیگری‌ تعیین‌ نمایند.
 
 ماده‌ 93 :
بمنظور جلب‌ مشارکت‌ کارگران‌ و نظارت‌ بر حسن‌ اجرای‌ مقررات‌ حفاظتی‌ و بهداشتی‌ در محیط کار و پیشگیری ‌از حوادث‌ و بیماریها، در کارگاههائی‌ که‌ وزارت‌ کار و امور اجتماعی‌ و وزارت‌ بهداشت‌ ، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ضروری‌ تشخیص‌ دهند کمیته‌ حفاظت‌ فنی‌ و بهداشت‌ کار تشکیل‌ خواهد شد.
تبصره‌ 1 :
کمیته‌ مذکور از افراد متخصص‌ در زمینه‌ حفاظت‌ فنی‌ و بهداشت‌ حرفه‌ای‌ و امور فنی‌ کارگاه‌ تشکیل‌ میشود. و از بین‌اعضاء دو نفر شخص‌ واجد شرایطی‌ که‌ مورد تائید وزارتخانه‌های‌ کار و امور اجتماعی‌ و بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ باشند تعیین‌ میگردند که‌ وظیفه‌ شان‌ برقراری‌ ارتباط میان‌ کمیته‌ مذکور با کارفرما و وزارت‌ کار وامور اجتماعی‌ و وزارت‌ بهداشت‌ ، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ میباشد .
 
 ماده‌ 95 :
مسئولیت‌ اجرای‌ مقررات‌ و ضوابط فنی‌ و بهداشت‌ کار بر عهده‌ کارفرما یا مسئولین‌ واحدهای‌ موضوع‌ ذکر شده‌ درماده‌ 85 این‌ قانون‌ خواهد بود هرگاه‌ بر اثر عدم‌ رعایت‌ مقررات‌ مذکور از سوی‌ کار فرما یا مسئول‌ مذکور حادثه‌ای‌رخ‌ دهد کارفرما از نظر کیفری‌ و حقوقی‌ و نیز مجازاتهای‌ مندرج‌ در این‌ قانون‌ مسئول‌ است‌ .
تبصره‌ 2 :
چنانچه‌ کارفرما یا مدیران‌ واحدهای‌ موضوع‌ ماده‌ 85 این‌ قانون‌ برای‌ حفاظت‌ فنی‌ بهداشت‌ کار وسائل‌ و امکانات‌ لازم‌ را در اختیار کارگر قرار داده‌ باشند و کارگر با وجود آموزشهای‌ لازم‌ و تذکرات‌ قبلی ‌، بدون‌ توجه‌ به‌دستورالعملها و مقررات‌ موجود ، از آنها استفاده‌ ننماید ، کارفرما مسئولیتی‌ نخواهد داشت‌ . در صورت‌ بروز اختلاف‌ رای‌ هیات‌ حل‌ اختلاف‌ نافذ خواهد بود.
 
 
ماده‌ 96 :
تبصره‌ 1 :
وزارت‌ بهداشت، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ مسئول‌ برنامه‌ ریزی‌، کنترل، ارزشیابی‌ و بازرسی‌ در زمینه‌ بهداشت‌ کار و درمان‌ کارگری‌ بوده‌ و موظف‌ است‌ اقدامات‌ لازم‌ را در این‌ زمینه‌ بعمل‌ آورد .
 
 ماده‌ 98 :
بازرسان‌ کار و کارشناسان‌ بهداشت‌ در حدود وظایف‌ خویش‌ حق‌ دارند بدون‌ اطلاع‌ قبلی‌ در هر موقع‌ از شبانه‌ روزبه‌ موسسات‌ مشمول‌ ماده‌ 86 این‌ قانون‌ وارد شده‌ و به‌ بازرسی‌ بپردازند، و نیز میتوانند به‌ دفاتر و مدارک‌ مربوطه‌ درموسسه‌ مراجعه‌ و در صورت‌ لزوم‌ از تمام‌ یا قسمتی‌ از آنها رونوشت‌ تحصیل‌ نمایند.
 
 ماده‌ 99 :
بازرسان‌ کار و کارشناسان‌ بهداشت‌ کار حق‌ دارند بمنظور اطلاع‌ از ترکیبات‌ موادی‌ که‌ کارگران‌ با آنها در تماس‌میباشند و یا در انجام‌ کار مورد استفاده‌ قرار میگیرد ، به‌ اندازه‌ای‌ که‌ برای‌ آزمایش‌ لازم‌ است‌، در مقابل‌ رسید نمونه‌بگیرند و به‌ رؤسای‌ مستقیم‌ خود تسلیم‌ نمایند .
 
 ماده‌ 100 :
کلیه‌ بازرسان‌ کار و کارشناسان‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌، دارای‌ کارت‌ ویژه‌ حسب‌ مورد با امضاء وزیر کار و اموراجتماعی‌ یا وزیر بهداشت‌ ، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ هستند که‌ هنگام‌ بازرسی‌ باید همراه‌ آنها باشد و در صورت‌تقاضای‌ مقامات‌ رسمی‌ یا مسئولین‌ کارگاه‌ ارائه‌ شود .
 
 ماده‌ 101 :
گزارش‌ بازرسان‌ کار و کارشناسان‌ بهداشت‌ کار در مورد مربوط به‌ حدود و اختیارشان‌ در حکم‌ گزارش‌ ضابطین ‌دادگستری‌ خواهد بود .
تبصره‌ 1 :
بازرسان‌ کار و کارشناسان‌ بهداشت‌ کار می‌توانند بعنوان‌ مطلع‌ و کارشناسی‌ در جلسات‌ مراجع‌ حل‌ اختلاف‌ شرکت‌ نمایند .
 
 ماده‌ 104 :
کارفرمایان‌ و نیز کسانیکه‌ مانع‌ ورود بازرسان‌ کار و کارشناسان‌ بهداشت‌ کار به‌ کارگاههای‌ مشمول‌ این‌ قانون‌ گردند و یا مانع‌ انجام‌ وظیفه‌ ایشان‌ شوند یا از دادن‌ اطلاعات‌ و مدارک‌ به‌ آنان‌ خودداری‌ نمایند، حسب‌ مورد به ‌مجازاتهای‌ مقرر در این‌ قانون‌ محکوم‌ خواهند شد .
 
 ماده‌ 105 :
هر گاه‌ در حین‌ بازرسی‌، به‌ تشخیص‌ بازرس‌ کار یا کارشناس‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ احتمال‌ وقوع‌ حادثه‌ و یا بروز خطردر کارگاه‌ داده‌ شود ، بازرس‌ کار یا کارشناس‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ مکلف‌ هستند مراتب‌ را فورا و کتبا به‌ کارفرما یا نماینده‌ او و نیز به‌ رئیس‌ مستقیم‌ خود اطلاع‌ دهند .
تبصره‌ 1 :
وزارت‌ کار و امور اجتماعی‌ و وزارت‌ بهداشت، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌، حسب‌ مورد گزارش‌ بازرسان‌ کار وکارشناسان‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ از دادسرای‌ عمومی‌ محل‌ تقاضا خواهند کرد ، فورا قرار تعطیل‌ و لاک‌ و مهر تمام‌ یا قسمتی‌ از کارگاه‌ را صادر نماید دادستان‌ بلافاصله‌ نسبت‌ به‌ صدور قرار  اقدام‌ و قرار مذکور پس‌ از ابلاغ‌ قابل ‌اجرا است‌ . دستور رفع‌ تعطیل‌ توسط مرجع‌ مزبور در صورتی‌ صادر خواهد شد که‌ بازرس‌ یا کارشناس‌ بهداشت‌حرفه‌ای‌ و یا کارشناسان‌ ذیربط دادگستری‌ رفع‌ نواقص‌ و معایب‌ موجود را تائید نموده‌ باشند.  
 
 ماده‌ 156 :
دستورالعملهای‌ مربوط به‌ تاسیسات‌ کارگاه‌ از نظر بهداشت‌ محیط کار مانند غذاخوری‌ - حمام‌ - دستشوئی‌ برابر آئین‌ نامه‌ای‌ خواهد بود که‌ توسط وزارت‌ بهداشت، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ تصویب‌ و به‌ مرحله‌ اجرا در خواهد آمد.
 
 ماده‌ 171 :
متخلفان‌ از تکالیف‌ مقرر در این‌ قانون‌، حسب‌ مورد، مطابق‌ مواد آتی‌ با توجه‌ به‌ شرایط و امکانات‌ خاطی‌ و مراتب‌جرم‌ به‌ مجازات‌ حبس‌ با جریمه‌ نقدی‌ و یا هر دو محکوم‌ خواهند شد در صورتیکه‌ تخلف‌ از انجام‌ تکالیف‌ قانونی‌سبب‌ وقوع‌ حادثه‌ای‌ گردد که‌ منجر به‌ عوارضی‌ مانند نقص‌ عضو و یا فوت‌ کارگر شود، دادگاه‌ مکلف‌ است‌ علاوه‌ بر مجازاتهای‌ مندرج‌ در این‌ فصل‌، نسبت‌ به‌ این‌ موارد طبق‌ قانون‌ تعیین‌ تکلیف‌ نماید .
 
 ماده‌ 175 :
متخلفان‌ از هر یک‌ از موارد در مواد 78 (قسمت‌ اول‌ )- 80 - 81 - 82 - 92 برای‌ هر مورد متخلف‌ حسب‌ موردعلاوه‌ بر رفع‌ تخلف‌ با تائیدیه‌ حقوق‌ تعیین‌ خواهد کرد به‌ ازای‌ هر کارگر به‌ ترتیب‌ ذیل‌ محکوم‌ خواهند کرد .
 
1-  برای‌ تا 10 نفر ، 30 تا 100 برابر حداقل‌ مزد روزانه‌ یک‌ کارگر
2-  برای‌ تا 100 نفر نسبت‌ به‌ مازاد 10 نفر ، 5 تا 10 برابر حداقل‌ مزد روزانه‌ یک‌ کارگر
3-  برای‌ بالاتر از 100 نفر نسبت‌ به‌ مازاد 100 نفر 4 تا 5 برابر حداقل‌ مزد روزانه‌ یک‌ کارگر
در صورت‌ تکرار تخلف‌ ، متخلفان‌ مذ کور به‌ 1/1 تا 1/5 برابر حداکثر جرایم‌ نقدی‌ فوق‌ و یا به‌ حبس‌ از 91 روز تا120 روز محکوم‌ خواهند شد .
 
 ماده‌ 176 :
متخلفان‌ از هر یک‌ از مواد مذکور در مواد 52 - 61 - 75 - 77 - 79 - 83 - 84 و 91  برای‌ هر مورد تخلف‌ حسب‌ مورد  علاوه‌ بر رفع‌ تخلف‌ با تادیه‌ حقوق‌ کارگر یا هر دو در مهلتی‌ که‌ دادگاه‌ با کسب‌ نظر نماینده‌ وزارت‌ کار و امور اجتماعی‌ تعیین‌ خواهد کرد به‌ ازای‌ هر کارگر به‌ ترتیب‌ ذیل‌ محکوم‌ خواهند شد .
 
1-  برای‌ تا10 نفر ، 200 تا 500 برابر حداقل‌ مزد روزانه‌ یک‌ کارگر
2-  برای‌ تا 100 نفر ، نسبت‌ به‌ مازاد 10 نفر ، 20 تا 50 برابر حداقل‌ مزد روزانه‌ یک‌ کارگر
3-  برای‌ بالاتر از 100 نفر نسبت‌ به‌ مازاد 100 نفر ، 10 تا 20 برابر حداقل‌ مزد روزانه‌ یک‌ کارگر
در صورت‌ تکرار تخلف‌ ، متخلفان‌ مذکور به‌ حبس‌ از 91 تا 180 روز محکوم‌ خواهند شد .
 
 ماده‌ 179 :
کار فرمایان‌ یا کسانی‌ که‌ مانع‌ ورود و انجام‌ وظیفه‌ بازرسان‌ کار و ماموران‌ بهداشت‌ کار به‌ کارگاههای‌ مشمول‌ این‌قانون‌ گردند یا از دادن‌ اطلاعات‌ و مدارک‌ لازم‌ به‌ ایشان‌ خودداری‌ کنند در هر مورد با توجه‌ به‌ شرایط و امکانات خاطی به پرداخت  جریمه نقدی از 100 تا 300 برابر حداقل مزد روزانه کارگر پس از قطعیت حکم و در صورت تکرار به حبس از 91 روز تا 120 روز محکوم خواهند شد.
 
 ماده‌ 185 :
رسیدگی‌ به‌ جرائم‌ مذکور در مواد 171 تا 184 در صلاحیت‌ دادگاههای‌ کیفری‌ دادگستری‌ است‌ رسیدگی‌ مذکور دردادسرا و دادگاه‌ خارج‌ از نوبت‌ بعمل‌ خواهد آمد

منبع : سازمان سیما، منظر و فضاهای سبز شهری
تعداد بازدیدها : ۶۸
مطالب مرتبط با این موضوع :
نظری ارسال نشده است

تمامی حقوق این سایت متعلق به شهرداری شیراز می باشد
  
سرپرست سازمان
شهزاد رونق زاده
شهزاد رونق زاده
دیدار عمومی با سرپرست سازمان
دوشنبه ها 10 الی 13


آخرین اخبار
           
سسس

   کل : ۱۲  نمایش ۱ الی ۴   ۱ ۲ ۳